Kulɛri kɛli nafa min be sɔrɔ fɛɛnw labɛnni na

N’an be sanni kɛra boonba dɔ kɔnɔ, fɛɛn kulɛrilamanw b’an hakili sama joona tuma bɛɛ sabu u ɲɔgɔn tɛ yen fɛɛn caaman na. A be komi ka baara kɛ ni kulɛri ye, o nafa ka bon kosɔbɛ fɛɛnw labɛnni na. Kulɛri baara ka ɲi ani yanni dɔɔni, o fɛɛn bena bɔ tɔɔw cɛma. An k’o koo tigitigiw lajɛ duguman.

N’an be fɛɛnw ladon, an ka ɲi k’an janto kulɛri fɛɛrɛw la ka bɔ yɔrɔ nunu na: A fɔlɔ, jɛnɲɔgɔnya min be kulɛri ni ladon cɛ; ani a filanan, danfara min be kulɛri ni kulɛri cɛ. O miiriya fila lo be mɔgɔ dɛmɛ ka baara kɛ ni kulɛri ye.

(A)    Kulɛri ni minanw ladonni

O kɔ, an be kuma min na jɛnɲɔgɔnya min be kulɛri ni pake cɛ? An be se ka kɔnɔnafɛnw yira wala k’u yira kɛnɛma pake kulɛri lo fɛ ka tɛmɛ. A b’a to mɔgɔw b’a faamu wala k’a miiri ko kɔnɔnafɛnw ye min ye.

O ɲiningali kama, n y’a fɔ siɲɛ caaman barokun tɛmɛninw na, nka n’an be se ka na magazɛn na ka fɛɛnw filɛ, fɛɛn caaman t’o jɛnɲɔgɔnya yira. O la, sannikɛlaw tɛ se ka miiri min na u ka ɲi ka minanw ladon tabali kan ani kɔnɔna na. Tiɲɛn lo, feereli ɲuman tɛ yen min be se ka kɛ sababu ye ka fɛɛnw feere. Kɛnɛma pake kulɛri ɲuman ka kan ka o jogo kelen minɛ cogo caman na;

Kabi o baarakɛyɔrɔ ka ɲɛtaga la, dumunifɛnw kulɛri min ka ɲi, o b’a yira a ka kulɛri jɔnjɔnw na minw ye nɛrɛmuguman ni nɛrɛmuguman ye walisa ka mɔgɔw dusukun sɔrɔ ani k’u surunya ɲɔgɔn na. Tiɲɛn lo, u caaman be te binkɛnɛman lo ta, ani minfɛn caaman be yen, binkɛnɛman ni bulaman, ani wuleman caaman be yen dɔlɔw ni patisiw kama, ani rose kulɛri caaman be sɔrɔ denmisɛnw ka dumuniw na. Loon bɛɛ, ɲɛgɛnw be baara kɛ ni kulɛri ɲumanw ye. O ɲɛgɛnw fanba ye nɛrɛmuguman, nɛrɛmuguman, nɛrɛmuguman, nɛrɛmuguman, nɛrɛmuguman, walisa ka dusukunnakow ni cɛɲa yira, faniw ni sanbaraw ani firiyafaniw fanba ye nɛrɛmuguman nɛrɛmuguman, nɛrɛmuguman, nɛrɛmuguman wala bugurinjɛ ye, walisa ka hɛɛrɛ ni cɛɲumanya yira.

(B)    danfara min be kulɛri ni kulɛri cɛ

Ka fara o kan, danfara min be kulɛri ni kulɛri cɛ. O lo ka nɔgɔ ka kɛ jagofɛnw labɛncogo caaman na nka a faamuyali ka gwɛlɛ kosɔbɛ. O la, a be se ka kɛ ko pake ka joli nɔɔ ye nɛzi gwɛman ye, n’o tɛ, o ye Riba dugumayɔrɔ ye. Sinuwaw ka sɛbɛri ni desɛnw na, mɔgɔw ka teli k’o kumaden fɔ. Fiɲɛ tɛ don a kɔnɔ ani a man ca. Tiɲɛn na, o ye jɛnɲɔgɔnya sugu dɔ ye min be dan na.

O danfara be ye ka gwɛ kosɔbɛ pakew labɛncogo la ani a ka ca kosɔbɛ. O sangali minw be weele ko-, u ka teli ka kɛ ni danfara nunu ye: danfara min be ɲɛgɛnw baaracogo cɛ, ɲɛgɛnw baaracogo danfara, ɲɛgɛnw baaracogo yɔrɔ-ni-point ratio, ɲɛgɛnw baaracogo nɔgɔyali, ɲɛgɛnw baaracogo danfara ni ɲɛgɛnw danfara, ani danfara min be ɲɛgɛnw baaracogo ni ɲɛgɛnw danfara cɛ, ani. Danfara ani o ɲɔgɔnnaw.

Komi ɲɛgɛnw kɔrɔtanin lo kosɔbɛ fɛɛnw dilancogo la, an ka ɲi k’an janto ɲɛgɛnw sugandili la fɛɛnw labɛncogo la. Aw k’aw janto, fɛɛn minw be sɔrɔ pakew kɔnɔ, u be se ka kɛ cogo wɛrɛ la. Dilanbaga ɲuman ka ɲi k’a yɛrɛ ka faamuyali n’a ka baara kɛcogo sɔrɔ kulɛri koo la min ɲɔgɔn tɛ yen.